Agressie en geweld tegen zorgverleners zijn helaas geen uitzonderingen meer. Zorgprofessionals worden zowel in ziekenhuizen, woonzorgcentra als in de thuis- en eerstelijnszorg geconfronteerd met verbale agressie, bedreigingen en soms fysiek geweld.
De cijfers zijn confronterend. Uit onderzoek van Vias blijkt dat bijna 90 procent van het ziekenhuispersoneel het voorbije jaar met verbale agressie werd geconfronteerd. Bij ambulanciers, brandweerlieden en andere hulpverleners gaat het om bijna 80 procent.
De wetgever heeft de bescherming van zorgverleners daarom de voorbije jaren versterkt.
Sinds 2024 worden bepaalde vormen van geweld tegen mensen met een maatschappelijke functie zwaarder bestraft. De lijst van beschermde beroepen werd daarbij uitgebreid naar alle zorgberoepen.
Voor feiten van geweld waarop vroeger een gevangenisstraf van één tot drie jaar stond, kan een straf van drie tot vijf jaar worden opgelegd. Ook voor andere ernstige geweldsdelicten voorziet de regelgeving in strafverzwaring.
Maar strengere straffen alleen lossen het probleem niet op.
Daarom startten minister van Justitie Annelies Verlinden, minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin in mei 2026 de federale taskforce ‘Preventie en aanpak van agressie tegen Zorgverleners’.
De taskforce brengt vertegenwoordigers uit het werkveld samen en onderzoekt hoe agressie beter kan worden voorkomen en geregistreerd en hoe slachtoffers beter kunnen worden ondersteund.
Ook instrumenten zoals alarmknoppen en bodycams kunnen daarbij worden onderzocht.
Voor zorgorganisaties betekent dit dat agressiebeleid steeds nadrukkelijker onderdeel wordt van goed werkgeverschap.
Het gaat daarbij niet alleen om medewerkers leren omgaan met agressieve patiënten of bezoekers. Ook de inrichting van de werkplek, personeelsbezetting, meldingsprocedures, opvang na incidenten en ondersteuning door leidinggevenden spelen een rol.
Dat thema komt eind september ook aan bod tijdens de Week van de Verpleegkundigen. Onderzoeker Iris Steenhout (VUB) stelt daar dat veilige zorg begint bij veilig personeel en pleit voor een verschuiving van een vooral reactief agressiebeleid naar structurele preventie.
Voor werkgevers in zorg en welzijn is de boodschap duidelijk: wie medewerkers wil aantrekken én behouden, moet hen niet alleen een aantrekkelijke job bieden, maar ook een veilige werkomgeving.
Bronnen
- ZorgMagazine, Geweld tegen zorgverleners voortaan strenger bestraft.
- Federaal minister van Justitie Annelies Verlinden, Minister Verlinden neemt voortouw in taskforce voor sterker beleid rond agressie tegen zorgverleners, 18 mei 2026.
- Vias institute, onderzoek naar agressie tegen hulp- en zorgverleners, aangehaald door de federale regering.
- VUB, Iris Steenhout, Veilige zorg begint bij veilig personeel, bijdrage Week van de Verpleegkundigen 2026.
ZorgMagazine – Geweld tegen zorgverleners voortaan strenger bestraft
Federale overheid – Taskforce Preventie en aanpak van agressie tegen Zorgverleners